საქართველოს მთის უღელტეხილები: როდის იკეტება და რატომ

საქართველოს რამდენიმე რეგიონი წელიწადის ნაწილში პრაქტიკულად მოწყვეტილია და ამის მიზეზი უღელტეხილებია. მათი გახსნა-დახურვა ერთი კონკრეტული პროგნოზით არ განისაზღვრება, ამიტომ ღირს იმის გაგება, თუ რა განაპირობებს მათ მდგომარეობას.

ჯვრის უღელტეხილი: 2379 მეტრი

საქართველოს სამხედრო გზა თბილისსა და სტეფანწმინდას აკავშირებს და ჯვრის უღელტეხილზე გადის. ეს გზა ზამთარში ღიაა, მაგრამ პერიოდულად იკეტება, ზოგჯერ რამდენიმე საათით, ზოგჯერ რამდენიმე დღით.

დახურვის ორი ძირითადი მიზეზია. პირველი, ძლიერი თოვლი და ქარბუქი, როცა ხილვადობა კრიტიკულად ეცემა. მეორე, და უფრო საშიში, ზვავის რისკი: გზის რამდენიმე მონაკვეთი ციცაბო ფერდობების ქვეშაა და დიდი თოვლის შემდეგ, განსაკუთრებით მაშინ, როცა თოვას სითბო მოჰყვება, ზვავის ალბათობა მკვეთრად იზრდება.

მნიშვნელოვანი დეტალი: გუდაური და სტეფანწმინდა უღელტეხილის ორ სხვადასხვა მხარესაა და მათი ამინდი ხშირად სრულიად განსხვავებულია. გუდაურში მოწმენდილი ცა არაფერს ამბობს იმაზე, რა ხდება ჯვარზე ან ყაზბეგში.

აბანოს უღელტეხილი: 2850 მეტრი

თუშეთისკენ მიმავალი გზა საქართველოს ყველაზე მაღალ და ყველაზე რთულ საავტომობილო უღელტეხილზე გადის. ის ჩვეულებრივ ივნისის შუიდან ოქტომბრის დასაწყისამდეა გახსნილი, ანუ წელიწადში მხოლოდ ოთხიოდე თვე.

ომალოში, თუშეთის ცენტრში, წელიწადში 110 თოვლიანი დღეა და იანვარი მთლიანად ნულს ქვემოთ გადის. თოვლი უღელტეხილზე ხშირად სექტემბერშივე მოდის და გზას ვადაზე ადრე ხურავს, გაზაფხულზე კი გახსნა ივნისამდე იშვიათად ხდება.

პრაქტიკული რჩევა: სექტემბერში თუშეთში მოგზაურობისას ყოველთვის უნდა გქონდეთ სარეზერვო დღე. ერთი ღამის თოვლმა შეიძლება უღელტეხილი დახუროს და დაბრუნება რამდენიმე დღით გადაიდოს.

გოდერძის უღელტეხილი: 2025 მეტრი

გოდერძი აჭარას სამცხე-ჯავახეთთან აკავშირებს. ის ჯვრის უღელტეხილზე დაბალია, მაგრამ განსხვავებული პრობლემა აქვს: ზღვიდან შემოსული ტენიანი ჰაერი უზარმაზარ თოვლს იძლევა.

გოდერძზე წელიწადში 95 თოვლიანი დღეა, ნალექი 1348 მმ, პიკით დეკემბერზე. ეს კურორტისთვის კარგია, გზისთვის კი პრობლემა: თოვლის სისქე სწრაფად იზრდება და გაწმენდა ვერ ასწრებს.

რა უნდა შეამოწმოთ ზამთრის მოგზაურობის წინ

• ·თოვლის რაოდენობა ბოლო 24 და 48 საათში, არა მხოლოდ დღევანდელი პროგნოზი
• ·ტემპერატურის ცვლილება: თოვის შემდეგ სითბო ზვავის რისკს ზრდის
• ·ქარის სიჩქარე: ძლიერი ქარი თოვლს გადააადგილებს და ხელოვნურ ზვავსაშიშ ფენებს ქმნის
• ·ხილვადობა: ქარბუქში გზა შეიძლება ტექნიკურად ღია იყოს, მაგრამ ფაქტობრივად გაუვალი

რატომ არ არის საკმარისი დღიური პროგნოზი

უღელტეხილები 2000-2900 მეტრზეა, ხოლო პროგნოზი, რომელსაც ჩვეულებრივ უყურებთ, ქალაქის სიმაღლისთვისაა. სტეფანწმინდა 1740 მეტრზეა, ჯვრის უღელტეხილი კი 640 მეტრით მაღლა, რაც დაახლოებით ოთხგრადუსიან სხვაობას ნიშნავს. ქალაქში პლუს ერთი გრადუსი და წვიმა უღელტეხილზე მინუს სამს და თოვლს ნიშნავს.

იგივე ეხება ბაკურიანსა და გუდაურს: კურორტის ბაზისა და ტრასის ზედა წერტილის ტემპერატურა ხშირად 5-7 გრადუსით განსხვავდება.