საქართველოს ამინდის რეკორდები: ბოლო ათწლეულის ექსტრემუმები

ქვემოთ მოცემული ციფრები 2016-2025 წლების კლიმატურ ნორმებს ეყრდნობა, რომლებიც Open-Meteo-ს ERA5 რეანალიზიდანაა აღებული საქართველოს 59 დასახლებული პუნქტისთვის. ეს არ არის ისტორიული აბსოლუტური რეკორდები, არამედ ბოლო ათწლეულის სურათი, რომელიც უფრო რელევანტურია დღევანდელი დაგეგმვისთვის.

ყველაზე მაღალი ტემპერატურა

ბოლო ათწლეულის მაქსიმუმი 42 გრადუსია და ის ორ ადგილას დაფიქსირდა: სენაკსა და ხობში, ორივე კოლხეთის დაბლობზე. 41 გრადუსი აჩვენა რუსთავმა, თერჯოლამ, ოზურგეთმა, სამტრედიამ, აბაშამ და ხონმა.

საინტერესო აქ ის არის, რომ სიის თავში ძირითადად დასავლეთ საქართველოს დაბლობი დგას და არა აღმოსავლეთის მშრალი ზონა, როგორც ინტუიციურად ველოდებოდით. მიზეზი ისაა, რომ კოლხეთის დაბლობზე ზაფხულში, როცა ღრუბლიანობა ქრება და მშრალი ჰაერი შემოდის, ტემპერატურა სწრაფად ავარდება, ტენიანობა კი შეგრძნებას კიდევ უფრო ამძიმებს.

თუმცა საშუალო მაჩვენებლით რუსთავი ლიდერობს: ივლისში დღისით 33 გრადუსი, რაც საქართველოს ქალაქებში უმაღლესი საშუალოა. მეორეა მარნეული 32-ით, მესამე დავით გარეჯი 31-ით.

ყველაზე დაბალი ტემპერატურა

მინიმუმის რეკორდი გოდერძის უღელტეხილს ეკუთვნის, მინუს 30 გრადუსი. მეორეა გუდაური მინუს 27-ით, შემდეგ სტეფანწმინდა, ომალო და უშგული, სამივე მინუს 26-ით.

დაბლობზეც შესაძლებელია სერიოზული ყინვა: ახალციხემ მინუს 21 აჩვენა, თელავმა და წინანდალმა მინუს 21, გურჯაანმა მინუს 20, თიანეთმა მინუს 23. ეს იმას ნიშნავს, რომ კახეთის ველზე, სადაც ზამთარი საშუალოდ რბილია, პერიოდულად შემოდის არქტიკული ჰაერის მასა, რომელიც ვენახებისთვის რეალურ საფრთხეს წარმოადგენს.

ყველაზე ვიწრო ტემპერატურული დიაპაზონი ქობულეთს აქვს: მინუს 6-დან 35-მდე, ანუ 41 გრადუსი. ყველაზე ფართო კი გოდერძის: მინუს 30-დან 29-მდე, ანუ 59 გრადუსი.

ყველაზე მეტი ნალექი

სიის თავში გონიო დგას, 2459 მმ წელიწადში, თითქმის ზუსტად ბათუმისა და ქედის დონეზე, ორივე 2449 და 2451 მმ-ით. ეს სამი ადგილი აჭარის სანაპიროსა და მიმდებარე ხეობებშია და მათი მაჩვენებლები პრაქტიკულად ტოლია.

შემდეგ მოდის წალენჯიხა 2426 მმ-ით, მარტვილი 2233-ით, ჩხოროწყუ 2205-ით. ეს სამივე ეგრისის ქედის ძირშია და მათი ნალექის პიკი, აჭარისგან განსხვავებით, ივლისზე მოდის და არა ოქტომბერზე.

ყველაზე ცოტა ნალექი

რუსთავი, 399 მმ წელიწადში და მხოლოდ 78 წვიმიანი დღე. მეორეა ბოლნისი 527 მმ-ით, მესამე მარნეული 553-ით, მეოთხე დავით გარეჯი 554-ით. ოთხივე ქვემო ქართლისა და კახეთის სამხრეთ ნაწილშია.

ყველაზე მშრალი ცალკეული თვე ქარელის აგვისტოა, სულ 26 მმ, და გორის აგვისტო, 32 მმ.

ყველაზე ხშირი თოვლი

მესტია ლიდერობს 134 თოვლიანი დღით წელიწადში. მეორეა სტეფანწმინდა 127-ით, მესამე უშგული 123-ით, შემდეგ გუდაური 115-ით და ომალო 110-ით.

საპირისპირო ბოლოში სამი ადგილი იყოფს პირველობას 12-12 თოვლიანი დღით: ფოთი, ხობი და რუსთავი. სამივე სრულიად სხვადასხვა მიზეზით, ფოთი და ხობი ზღვის სიახლოვის გამო, რუსთავი კი იმიტომ, რომ ნალექი საერთოდ ცოტაა.

ყველაზე ხშირი წვიმა

წვიმიანი დღეების რაოდენობით უშგული ლიდერობს, 198 დღე წელიწადში, თუმცა იქ ბევრი მათგანი თოვლიც არის. სუფთა წვიმის თვალსაზრისით გონიო წინაა, 185 დღით, შემდეგ ონი 180-ით და ჩხოროწყუ 180-ით.

ერთი შენიშვნა ამ ციფრების შესახებ

ეს მონაცემები ბადის მოდელიდან მოდის, ანუ ისინი დაახლოებით 10 კილომეტრიან უჯრედს აღწერს და არა კონკრეტულ ქუჩას. მთის რელიეფში, სადაც სიმაღლე მოკლე მანძილზე მკვეთრად იცვლება, რეალური ლოკალური მაჩვენებელი შეიძლება განსხვავდებოდეს. ბრტყელ ველზე, როგორიცაა რუსთავი ან მარნეული, სიზუსტე გაცილებით მაღალია.