რთველის ამინდი კახეთში: რატომ არის სექტემბერი გადამწყვეტი

კახეთის მევენახეობა ერთ კონკრეტულ კლიმატურ თავისებურებას ეყრდნობა: ნალექის პიკი აქ გაზაფხულზე მოდის და არა შემოდგომაზე. ეს ერთი ფაქტი ხსნის, თუ რატომ ხდება ღვინის წარმოება სწორედ ალაზნის ველზე და არა, ვთქვათ, იმერეთის დაბლობზე, სადაც სითბოც საკმარისია.

ნალექის განაწილება წლის განმავლობაში

თელავში ნალექის პიკი მაისზეა, 196 მმ. წინანდალში იგივე, 196 მმ. სიღნაღში 172 მმ, წნორში 168, გურჯაანში 149. ყველგან პიკი მაისზე ან ივნისზეა.

შემდეგ ნალექი კლებულობს და სექტემბერ-ოქტომბერში, ანუ ზუსტად რთველის სეზონზე, კახეთი წლის ერთ-ერთ ყველაზე მშრალ პერიოდში შედის. გურჯაანში დეკემბერი ყველაზე მშრალი თვეა, 24 მმ, ლაგოდეხში 23 მმ, სიღნაღში 24 მმ, ხოლო შემოდგომის თვეები ამ მინიმუმს უახლოვდება.

რატომ არის ეს კრიტიკული

ყურძნისთვის სექტემბრის წვიმა ორ პრობლემას ქმნის. პირველი: მარცვალი წყალს შთანთქავს, შაქრის კონცენტრაცია ეცემა და ღვინის პოტენციური სიმაგრე მცირდება. მეორე, უფრო სერიოზული: ნოტიო ჰაერში სოკოვანი დაავადებები, განსაკუთრებით ნაცარი და ჭრაქი, სწრაფად ვრცელდება და მოსავლის მნიშვნელოვან ნაწილს ანადგურებს.

სწორედ ამიტომ ითვლება მშრალი შემოდგომა კახეთის მთავარ უპირატესობად. დასავლეთ საქართველოში, სადაც ოქტომბერში 200-300 მმ ნალექი მოდის, იგივე ჯიშების მოყვანა ბევრად უფრო რთულია.

დღე-ღამის ამპლიტუდა

მეორე ფაქტორი, რომელსაც მევენახეები ყურადღებას აქცევენ, ღამის ტემპერატურაა. თელავში აგვისტოში დღისით 28 გრადუსია, ღამით კი 18, ანუ ათგრადუსიანი სხვაობა. წინანდალში 29 და 19.

დღისით მაღალი ტემპერატურა ფოტოსინთეზს აჩქარებს და შაქარი გროვდება. ღამით სიგრილე ამ პროცესს ანელებს, რაც მჟავიანობას ინარჩუნებს და არომატულ ნაერთებს იცავს დაშლისგან. თუ ღამეც თბილია, ღვინო ბრტყელი და ზედმეტად ალკოჰოლური გამოდის.

სწორედ ამიტომ განსხვავდება ერთი და იმავე ჯიშის ღვინო წნორისა და სიღნაღის ვენახებიდან: წნორში, 400 მეტრზე, ღამით 22 გრადუსია, სიღნაღში, 790 მეტრზე, 19.

გაზაფხულის ყინვა: მთავარი რისკი

მაისის უხვი ნალექი ვაზისთვის სასარგებლოა, მაგრამ გაზაფხულის ყინვა კატასტროფული. კახეთის ბოლო ათწლეულის მინიმუმები ამას კარგად აჩვენებს: თელავში მინუს 21, წინანდალში მინუს 21, გურჯაანში მინუს 20, სიღნაღში მინუს 19.

საშიშია არა ზამთრის ყინვა, როცა ვაზი მოსვენების პერიოდშია, არამედ აპრილის ბოლოსა და მაისის დასაწყისის ღამის ყინვა, როცა კვირტები უკვე გახსნილია. ერთი ღამე მინუს ორ გრადუსზე შეიძლება წლის მოსავლის მნიშვნელოვან ნაწილს გაანადგუროს.

ალაზნის ველზე ეს რისკი უფრო მაღალია, ვიდრე ფერდობებზე, რადგან ცივი ჰაერი ღამით ველის ფსკერზე გროვდება. სწორედ ამიტომ არიან ისტორიულად საუკეთესო ვენახები ფერდობებზე და არა ველის ცენტრში.

რას უყურებენ რთველის წინ

• ·10-14 დღიანი პროგნოზი ნალექზე: ორი მშრალი კვირა კრეფის ოპტიმალურ ფანჯარას იძლევა
• ·ღამის ტემპერატურა კრეფის წინ: გრილი ღამის შემდეგ დაკრეფილი ყურძენი უკეთესად ინახება ტრანსპორტირებისას
• ·ტენიანობა: 85 პროცენტზე მაღალი მაჩვენებელი რამდენიმე დღის განმავლობაში სოკოვანი დაავადებების რისკს ზრდის
• ·ქარი კრეფის შემდეგ: მშრალი ქარი ვენახს წვიმის შემდეგ სწრაფად აშრობს და დაავადების რისკს ამცირებს